Controleer de lettertypen in je PDF

Moeten lettertypen in een PDF worden ingesloten?

Ja, altijd. Ingesloten betekent dat de letterbeschrijving zelf in het bestand zit, zodat elke computer en elke drukpers de tekst precies zo laat zien als jij hem hebt gemaakt. Zonder ingesloten lettertype zoekt de computer van de drukker een vervanger, en die past nooit precies.

De controle loopt alle lettertypen langs. Elk niet ingesloten font is een fout. Dat geldt ook voor de veertien standaardfonts van PDF, zoals Helvetica en Times, die vroeger niet ingesloten hoefden te worden. Ook die zien er per systeem anders uit.

Welk lettertype zit er in mijn PDF?

Het rapport geeft per lettertype de naam, het type (TrueType, Type 1, OpenType, Type 3), of het is ingesloten, de kleinste en grootste tekstmaat en de pagina's waarop het voorkomt. Je vindt het onder Bestandsinfo in de studio.

Handig als je een bestand van iemand anders krijgt en wilt weten welk font is gebruikt, of als een drukker vraagt welk lettertype ontbreekt.

Wat is een subset?

Een subset is een deel van het lettertype: alleen de letters die in het document voorkomen. Dat houdt het bestand klein en is voor drukwerk prima. Je herkent een subset aan zes hoofdletters en een plus voor de naam, zoals ABCDEF+Poppins-Bold.

Een subset heeft één nadeel: je kunt de tekst achteraf niet meer bewerken met letters die niet in het document stonden. Voor een drukbestand maakt dat niet uit.

Hoe sluit je lettertypen in?

In de meeste programma's gebeurt het vanzelf als je een PDF voor drukwerk exporteert.

• InDesign, Illustrator, Affinity: kies een PDF/X voorinstelling, bijvoorbeeld PDF/X-4. Lettertypen worden dan verplicht ingesloten.
• Word en PowerPoint: kies bij Opslaan als PDF de optie ISO 19005-1 (PDF/A) of controleer onder Opties dat lettertypen worden ingesloten. Anders sluiten ze soms niet in.
• Canva: sluit lettertypen bij het downloaden als PDF zelf in.
• Een lettertype met een licentie die insluiten verbiedt, kan niet worden ingesloten. Zet de tekst dan om naar contouren of kies een ander font.

Tekst omzetten naar contouren: wel of niet?

Contouren, in het Engels outlines, betekent dat elke letter een vectorvorm wordt in plaats van tekst. Het lettertype is dan niet meer nodig. Het is een noodoplossing voor fonts die niet ingesloten mogen worden, of als de drukker erom vraagt.

Nadelen: de tekst is niet meer te bewerken of te doorzoeken, heel kleine tekst wordt iets dikker omdat de hinting wegvalt, en het bestand wordt groter. Bij een correct ingesloten lettertype is omzetten niet nodig.

Hoe klein mag tekst zijn?

Op papier is 6 pt de praktische ondergrens voor leesbare tekst; kleiner is voor kleine lettertjes die niemand leest. In witte tekst op een donkere achtergrond of in een dunne letter houd je liever 7 pt of meer aan, omdat de inkt iets uitloopt.

De controle geeft een aandachtspunt onder 5 pt en een fout onder 3 pt. Op groot formaat zijn de grenzen hoger: 12 en 6 pt, want die tekst wordt van ver gelezen.

Hoe klein tekst mag zijn hangt ook af van de druktechniek. Zeefdruk en textiel vragen grotere tekst dan offset. Kijk in de specificaties van je drukker.

Wat betekent de uitkomst?

Per lettertype zie je een van deze uitkomsten.

• Ingesloten of ingesloten (subset): goed.
• Niet ingesloten: een fout. Exporteer opnieuw met ingesloten lettertypen of zet de tekst om naar contouren.
• Type 3 lettertype: een aandachtspunt. Dit oude type ontstaat vaak bij PDF's uit LaTeX of scans en kan slecht drukken. Vervang het als het kan.
• Onzichtbare tekst: informatie. Komt voor bij gescande documenten met tekstherkenning; onschuldig voor de druk.
• Te kleine tekst: aandachtspunt onder 5 pt, fout onder 3 pt.

Veelvoorkomende problemen met lettertypen

Dit zien we het vaakst.

• PDF opgeslagen vanuit Word met de standaardinstellingen: sommige fonts niet ingesloten.
• Een lettertype dat via Adobe Fonts of Google Fonts is gebruikt op een computer waar het inmiddels niet meer actief is. Het programma waarschuwt bij het openen en vervangt het stilletjes.
• Een PDF die door een online converter is gemaakt: die sluit vaak niets in.
• Tekst in een geplaatste afbeelding of EPS waarvan het lettertype ontbrak toen die werd gemaakt.
• Witte tekst op een donkere achtergrond in 5 pt: technisch geen fout, maar dichtgelopen na het drukken.

Veelgestelde vragen

Verwante onderwerpen en tools

• Spelling controlerenDe tekst in je PDF nagekeken op typefouten, in vier talen.
• PDF infoAlle technische feiten van je bestand, zonder oordeel.
• PDF controleren voor drukwerkDe volledige controle: formaat, afloop, resolutie, kleur, lettertypen en overdruk in één rapport.
• Overdruk en transparantie controlerenWit op overdruk, transparanties, lagen en PDF/X.
• Kleuren controlerenRGB, CMYK, steunkleuren en kleurprofielen in je PDF.